‘Overheden moeten actie ondernemen om de samenleving bewust te maken van het feit dat er mensen met functiebeperkingen zijn en daarmee dus ook van hun rechten, hun behoeften, hun mogelijkheden en hun bijdragen’.

Voorbeelden:
• Verspreiding en toegankelijkheid van informatie
• Sensibiliseren van mensen zonder handicap
• Personen met een beperking positief beschrijven
• Aansporen van bedrijven om rekening te houden met mensen met een beperking
• Mensen met beperkingen zelf bewust maken van hun rechten en mogelijkheden
• Bewustmaken van gemeentelijke medewerkers

‘Overheden moeten garant staan voor het bestaan van doeltreffende medische zorg voor mensen met een functiebeperking’.

Voorbeelden:
• Actieprogramma’s voor vroegtijdige opsporing van stoornissen
• Opleiding van medewerkers in de gezondheidssector
• Toegang verzekeren tot gezondheidszorg

‘Overheden moeten zorgen dat er voorzieningen zijn voor de revalidatie en reïntegratie van mensen met een functiebeperking, zodat zij zo zelfstandig mogelijk kunnen (blijven) functioneren.’

Voorbeelden:
• Bestaan van (voldoende en gepaste) revalidatieprogramma’s
• Inspraak van mensen met een beperking en hun familie in deze programma’s
• Raadplegen van belangenorganisaties bij de uitbouw van revalidatieprogramma’s

‘Overheden moeten de ontwikkeling en de beschikbaarheid van ondersteunende diensten voor mensen met een functiebeperking garanderen, inclusief hulpmiddelen, om hen te helpen het niveau van onafhankelijkheid in hun dagelijks leven te verhogen en hun rechten uit te oefenen’.

Voorbeelden:
• Diensten die de gemeente biedt op het vlak van sociale dienstverlening

‘Overheden moeten hun overkoepelend belang erkennen van toegankelijkheid in het proces van gelijkschakeling van mogelijkheden in alle geledingen van de maatschappij. De voerheden moeten voor mensen met functiebeperkingen (a) actieprogramma’s maken om de fysieke omgeving toegankelijk te maken en (b) maatregelen treffen om hen toegang te verschaffen tot informatie en communicatie.’

Voorbeelden:
• Actieplan om toegankelijkheid te verbeteren
• Mogelijkheden waarover professionelen beschikken om zich te laten informeren over toegankelijk bouwen en verbouwen
• Van bij het begin rekening houden met toegankelijkheid
• Betrekken van belangenorganisaties bij aanleg van wegen, straten, pleinen en bij bouwen en verbouwen
• Strategieën om informatie toegankelijk te maken

‘Overheden dienen gelijke kansen als uitgangspunt te erkennen voor basis-, voortgezet en hoger onderwijs in een geïntegreerde omgeving voor kinderen, jongeren en volwassenen met een functiebeperking. Zij moeten waarborgen dat dit onderwijs een geïntegreerd onderdeel is van het onderwijssysteem.’

Voorbeelden:
• Integratie van personen met een beperking in het onderwijs
• Toegankelijkheid van scholen
• Betrokkenheid van ouders en belangenorganisaties bij de uitbouw van het onderwijs
• Voorzieningen voor (aangepaste) leermiddelen
• Bestaan van speciaal onderwijs voor jongeren die in het reguliere onderwijs geen adequate oplossing vindt

‘Overheden dienen het principe te erkennen dat mensen met een functiebeperking in staat moeten worden gesteld om hun mensenrechten uit te oefenen, met name wat werkgelegenheid betreft. Zij moeten op de arbeidsmarkt gelijke kansen krijgen voor productief en betaald werk, zowel op het platteland als in de steden.’

Voorbeelden:
• Initiatieven om werkgelegenheid te bevorderen
• Personeelsbeleid in de gemeente
• Bewustmakingscampagnes
• Creëren van gunste voorwaarden
• Sociale en beschutte werkplaatsen

‘Overheden zijn verantwoordelijk voor het voorzien in sociale zekerheid en behoud van inkomen voor mensen met een functiebeperking.’

Voorbeelden:
• Voorzien van vervangingsinkomens
• Tegemoetkomingen in de kosten, eigen aan de handicap
• Sociale en fiscale voordelen
• Individuele bijstand
• Mantelzorg
• Actieprogramma’s, voorlichting, scholing, …

‘Overheden moeten bevorderen dat mensen met een functiebeperking volledig deelnemen aan het gezinsleven. Zij moeten hun recht op een persoonlijke levenssfeer beschermen en erop toezien dat de wet mensen met een functiebeperking niet discrimineert wat betreft seksuele relaties, huwelijk en ouderschap.’

Voorbeelden:
• Maatregelen om zelfstandig of bij ouders te (blijven) wonen
• Advisering, relatiebegeleiding
• Bewustmaking en beeldvorming
• Maatregelen ter voorkoming van misbruik

‘Overheden moeten zorgen voor integratie en deelname van mensen met een functiebeperking aan culturele activiteiten op een gelijkwaardige basis.’

Voorbeelden:
• Kansen om artistieke talenten te ontwikkelen
• Toegankelijkheid van cultuurzalen
• Specifieke voorzieningen om literatuur, kunst, toneel, film, … toegankelijk te maken voor personen met een beperking

‘Overheden moeten maatregelen treffen voor gelijke kansen voor beoefening van sport en recreatie door mensen met een functiebeperking.’

Voorbeelden:
• Aanpassen van bestaande sporten i.f.v. personen met een handicap
• Toegankelijk maken van sportinfrastructuur
• Openheid creëren bij reguliere sportclubs om personen met een handicap te laten deelnemen
• Ondersteunen van personen met een handicap i.f.v. deelname aan landelijk (en internationale) sportactiviteiten

‘Overheden moeten maatregelen bevorderen die mensen met een functiebeperking in staat stellen gelijkwaardig te participeren in het religieuze leven in hun leefomgeving.’

Voorbeelden:
• Toegankelijkheid van gebouwen waar religieuze activiteiten plaatsvinden
• Bewustmaken van religieuze instanties
• Toegankelijk maken van religieuze literatuur

‘Overheden accepteren de eindverantwoordelijkheid voor het verzamelen en verspreiden van informatie over de leefomstandigheden van mensen met een functiebeperking en zij bevorderen uitgebreid onderzoek naar alle aspecten en problemen die het leven van mensen met een functiebeperking bemoeilijken.’

Voorbeelden:
• Verzamelen van statistiek-gegevens
• Databanken met informatie over behoeften van en dienstverlening aan personen met een handicap
• Steun geven aan onderzoeksinitiatieven
• Verspreiden van beschikbare onderzoeksgegevens binnen gemeentelijke diensten

‘Overheden moeten ervoor zorgen dat rekening gehouden wordt met mensen met een functiebeperking bij alle beleidsvorming en planning.’

Voorbeelden:
• Beschikbaarheid van een beleidsplan
• Checklist om toegankelijkheid te toetsen

‘Overheden dragen verantwoordelijkheid om een wettelijke basis te scheppen voor maatregelen die volledige participatie en rechtsgelijkheid waarmaken voor mensen met een functiebeperking.’

Voorbeelden:
• Implementeren en correct uitvoeren van landelijk wetgeving in de gemeente Gemeentelijke reglementen

‘Overheden dragen de financiële verantwoordelijkheid voor nationale programma’s en beleid voor het scheppen van gelijke kansen voor mensen met een functiebeperking.’

Voorbeelden:
• Opnemen van middelen inzake personen met een functiebeperking in de gewone begroting
• Verstrekken van financiële ondersteuning aan personen met een handicap, hun verenigingen, diverse projecten, …

‘Overheden zijn verantwoordelijk voor het oprichten en verstrekken van nationale coördinatiecentra voor vraagstukken over functiebeperkingen.’

Voorbeelden:
• Adviesraden, coördinatiecommissies

‘Overheden moeten het recht erkennen van belangenorganisaties om mensen met functiebeperkingen op nationaal, regionaal en lokaal niveau te vertegenwoordigen. Overheden moeten ook de adviserende rol erkennen van deze organisaties bij de besluitvorming over het beleid’

Voorbeelden:
• Ondersteunen van plaatselijke verenigingen van personen met beperkingen
• Organiseren van samenwerking tussen de gemeente en belangenorganisaties
• De rol die deze organisaties spelen bij beleidsontwikkeling
• Vertegenwoordiging van deze organisaties in bestuursraden

‘Overheden zijn verantwoordelijk voor het waarborgen van doelmatige training op ieder niveau van personeel dat betrokken is bij de planning en voorbereiding van programma’s en voorzieningen voor personen met functiebeperkingen.’

Voorbeelden:
• Organiseren van training en voorlichting
• Inschakelen van personen met een handicap als docent

‘Overheden zijn verantwoordelijk voor de voortdurende controle en evaluatie van nationale programma’s en diensten voor gelijke kansen voor mensen met functiebeperkingen.’

Voorbeelden:
• Structurele evaluatiemomenten
• Bestaan van evaluatieprocedures

‘Overheden in geïndustrialiseerde landen èn ontwikkelingslanden hebben de verantwoordelijkheid om samen te werken om maatregelen te nemen voor het verbeteren van de leefomstandigheden van mensen met een functiebeperking.’

Voorbeelden:
• Opvang van vluchtelingen met een handicap
• Samenwerkings- en uitwisselingsprogramma’s
• Ondersteunen van projecten en programma’s

‘Overheden moeten actief deelnemen aan internationale samenwerking voor beleid voor gelijke kansen voor mensen met een functiebeperking.’

Voorbeelden:
• Opnemen van de problematiek van personen met een beperking in internationale akkoorden, ontwikkelingssamenwerking, uitwisselingsprogramma’s, …
• Ondersteunen van ontwikkelingsorganisaties